‘Platform verbindt eerste en tweede lijn’

Karin Geschiere is als manager organisatieontwikkeling bij Lokalis betrokken bij de ontwikkeling van het Platform Expertise Jeugd. ‘Het platform zal uitgroeien tot hét middel voor externe en interne consultaties en dé verzamelplaats voor onze kennisdocumenten. Belangrijk is dat veel zorgorganisaties uit de volwassen- en jeugdzorg bij het platform aansluiten. En waarom zou het ‘voorveld’ (Spoor 1) niet ook dit platform kunnen gaan gebruiken? En andere gemeenten?’

‘De gezinswerkers in onze buurtteams komen uit de specialistische zorg. Ze hebben ervoor gekozen breder te gaan werken. Werken als generalist is anders dan als specialist. Generalisten zijn het aanspreekpunt voor het gezin en alle problemen die daar spelen; als medewerker in de specialistische zorg wisten ze van een klein gebied heel veel, nu wordt van ze verwacht dat ze op een breder gebied ondersteuning bieden. Het is een misvatting dat generalisten van een lager niveau zouden zijn dan specialisten. Ze werken op hetzelfde niveau, alleen breder. Anders.

Leren in de praktijk
Hoe zorgen we er als organisatie voor dat deze gezinswerkers in hun nieuwe rol hun werk goed kunnen doen? Door ze te bestoken met trainingen en cursussen? Daar is geen beginnen aan, maar zou ook veel geld en tijd kosten. Ze moeten leren in de praktijk. Het is daarom belangrijk dat ze snel en gemakkelijk kennis tot zich kunnen nemen en specialisten kunnen consulteren als ze in hun werk tegen problemen aanlopen waar ze zelf niet direct een oplossing voor weten. Dat wil niet zeggen dat ze bij probleemgevallen direct door moeten verwijzen naar specialistische hulp; de gezinswerkers houden het overzicht en de regie. Maar ze moeten wel eenvoudig antwoord kunnen krijgen op hun vragen. Het Platform Expertise Jeugd helpt hen hierbij.

Samen optrekken
Sommigen zagen het Platform Expertise Jeugd als een middel voor gezinswerkers van Lokalis om gemakkelijk door te kunnen verwijzen naar specialistische hulp. Maar sinds de transitie in 2015 is in de jeugdzorg de manier van werken veranderd. We ontwikkelen nu een nieuwe tak van sport. De gezinswerkers in de buurtteams doen een deel van het werk dat eerst bij de specialistische hulp lag. Dicht bij de cliënt, met één plan en één contactpersoon voor alle problemen die in een gezin spelen. Die slag hebben we gemaakt met de overheveling van jeugdzorg naar de gemeenten. Basiszorg en specialistische zorg trekken nu veel meer samen op. Essentieel is dat zorgverleners elkaar kunnen consulteren. Dit moet leiden tot maatwerk. Misschien kan de gezinswerker verder met een goed advies, misschien is het goed dat een specialist enkele keren meegaat en meekijkt. En natuurlijk moet de gezinswerker ook de eigen grenzen kennen: als een kind of gezin specialistische hulp nodig heeft, moet een verwijzing volgen. Maar we willen af van die harde scheiding die vroeger bestond tussen eerste en tweede lijn.

22 buurtteams
Het Platform Expertise Jeugd zien we als een onontbeerlijk digitaal middel om de eerste en tweede lijn met elkaar te verbinden. De gedachte is om het platform breder in te zetten. Zo moet het niet alleen een plek zijn waar gezinswerkers vragen stellen aan medewerkers uit de specialistische zorg. We willen ook dat het platform intern ingezet wordt. We hebben binnen Lokalis te maken met 22 buurtteams, verspreid over de stad Utrecht. Ook de gezinswerkers die in deze teams werken, moeten elkaar gemakkelijk weten te vinden. Want ook binnen onze eigen teams zit heel veel expertise waar onze gezinswerkers gebruik van kunnen maken. Het zijn tenslotte mensen die uit de specialistische zorg komen; zij dragen een schat aan kennis en ervaring bij zich. We stellen ons voor dat het platform uitgebreid wordt met profielen van onze gezinswerkers, zodat gemakkelijk te achterhalen is waar extra kennis en expertise zit. Technisch is dit geen probleem.

Kennis verzamelen
Ook willen we het platform gebruiken om kennis te verzamelen en te delen. We hebben bijvoorbeeld veel kennisdocumenten met nuttige informatie over allerlei deelgebieden, bijvoorbeeld anorexia of verslaving, maar die staan op verschillende plekken. Als een medewerker op drie plekken in moet loggen om de kennisdocumenten rond een onderwerp compleet te hebben, werkt het niet. Met één keer inloggen kunnen onze medewerkers hun vragen stellen aan specialisten buiten Lokalis en collega’s binnen Lokalis. Bovendien zijn ze één klik verwijderd van de kennisdocumenten die ze nodig hebben.

We werken er constant aan dat meer zorgverleners zich aansluiten bij het platform.

Goedkoper
Een deel van de specialistische zorg is met de transitie overgeheveld naar de basiszorg. Dat is goedkoper dan specialistische zorg. De bedoeling is dat alleen verwezen wordt naar specialistische hulp als dit echt nodig is. Met het platform zal minder onnodig verwezen worden naar de specialisten. Ook winnen we veel tijd en geld doordat mensen elkaar gemakkelijker bereiken.

Goede keuze
Gemeenten en andere instanties binnen de volwassen- en jeugdzorg die met dit platform werken, kunnen de zorg ook beter monitoren. Zo kunnen ze betere beleidskeuzes maken.

We hebben nu een systeem dat staat, maar – misschien nog wel belangrijker – dat de mogelijkheid heeft te verbreden en te verdiepen door er modules aan toe te voegen.  Ik stel me bijvoorbeeld voor dat we ook het ‘voorveld’, wat we in Utrecht ‘Spoor 1’ noemen, op het platform aan laten sluiten. Dus bijvoorbeeld vrijwilligers, onderwijzers en medewerkers van de kinderopvang. Want ook zij hebben vragen. Dan kunnen zij op hun beurt onze mensen uit de buurtteams consulteren.’

Karin Geschiere

Manager organisatieontwikkeling, Lokalis